सन्तान थरीथरीका
बेचनी खत्री ८० बर्ष पुगिन् । पतिको निधनपछि जेठो छोरा विनोदसँग बसेकी २० बर्ष भयो । कान्छो छोरा अमोदले आमालाई आफ्नो घर लैजान कयौँ बर्षदेखि दाजुसँग अनुरोध र झगडा गर्दासमेत सफल हुन सकेन।
अमोदले मुद्दा हाल्यो । अदालतले बिनोदलाई झिकायो । न्यायाधीशले “आमाको जिउनी शेषपछि दुवै भाइले बराबर पाउने फैसला गर्दिउँ” भने ।
दुवै भाइले “जिउनी चाहिदैन आमाको पालनपोषण आफुले गर्न पाउँ” भने ।
न्यायाधीशले “दाजुभाइ घरायसी कुरा मिलाएर आउनुस् । मुद्दाको पेशी पर्सीको लागि तोकदिन्छु” भनी बेञ्चबाट उठे ।
पर्सीपल्ट न्यायाधीशले सोधे “तपाईंहरुको घरायसी कुरा मिल्यो त ?”
दुवैले टाउको हल्लाई नमिलेको संकेत गरे ।
न्यायाधीशले अमोदलाई भने “तपाईं जिउनी पनि चाहिँदैन भन्नुहुन्छ, अनि दाजुसँग रमाएर बसेकी आमा किन लैजान खोज्नु हुन्छ ?”
अमोदले भने “आमाको स्याहार…
आमाको भविष्य
मेरो टोलकी सुशीला (नाम परिवर्तन ) दिदी ७५ बर्षकी भइन् । उनको पतिको निधन भयो । उनको जेठी छोरी र कान्छो छोरा हेटौँडामा र जेठो काठमाडौँमा ।
आमालाई दुई छोराले ६/६ महिना पाल्ने निर्णय गरेका रहेछन् । जेठोले ६ महिना पूरा हुन पाँच दिन बाँकी छँदै कान्छोकोमा पुर्यायो ।
कान्छोले भन्यो- “महिना भुक्तान भएकै छैन, किन मकहाँ ल्याएको ? आमालाई फिर्ता लैजाऊ ।”
जेठो “आमालाई दुवैले बराबर माया गर्नुपर्छ। मैले आमा पाल्ने बैशाखदेखि असोजसम्ममा कुनै कुनै महिना ३१/३२ को परेका छन् । तेरो पालो कार्तिकदेखि चैत्रसम्मको महिना २९/३० को पनि रहेकोले हिसाब मिलाएर आमालाई ल्याएको हुँ ।”
दिदीतिर हेरेर उसले थप्यो “मेरो कुरा जायज छैन त ?”।
दिदीले भनिन्- “ए कान्छा आमै हुन् । दाइले पुर्याउन ल्याइहाले । अर्कोसालदेखि कसरी मिलाउने भन्ने कुरोतिर लाग । हेर यो कुरा समाज…
थुथु
टेक्सस अमेरिकामा बस्छन् रमाको छोराबुहारी । दुवैजना जागिरे ।
नाती जन्मेको थाहा पाएपछि छोरासँग मोबाइलमा “नातीको मुख हेर्न र त्यसलाई स्याहार्न साह्रै रहर लाग्या’छ । मलाई कहिले बोलाउँछस् बाबु ?”
छोरा “अहिले हजुरकी सम्धिनी आउनुभएको छ । उहाँ फर्केपछि अर्को वर्ष बोलाउला नि ।”
रमा दिन र महिना गन्दै गाउँलेलाई आफू अमेरिका जाने कुरा सुनाउँदै हिँड्थिन।
पुगिन् अमेरिका । साउँको भन्दा व्याजको माया भन्ने उखान चरितार्थ भयो । टुकुटुकु हिँड्दै नाती केटो हाँसेको र चकचक गरेको देख्दा उनी दङ्ग पर्थिन् । नातीलाई बिहान घुमाउन लैजादा गाजलको र साँझमा घुमाउन लैजाँदा आफ्नो पैतालामा थुक दलेर चन्दन झैँ माटोको टीका लगाइदिन्थिन् । सायद मान्छेको आँखा र भूतप्रेत नलागोस भन्ने आशयले होला ।
रमाले नाती स्याहारेर घरधन्दा गर्दा पनि बुहारीले बेलाबेलामा “यस्तो गर्नपर्छ, उस्तो गर्नपर्छ” भन्दै झर्कोफर्को त गर्थिन् नै। तर आज कार्पेटमा छोरा लडेर ओठ सुन्निएको देखेर रमाको कोखामै बिज्नेगरी तुच्छ वचन प्रहार गरिन् । वचन खप्न नसकेर आँसु पुछ्दै आफ्नो कोठामा छिरिन् । अब छोराको हप्की पनि सुन्नपर्ने हो कि भन्ने त्रास थियो । तर त्यस्तो भएन।
छोराबुहारीबिच राती के कुरा भयो कुन्नी अर्को दिन बिहानै छोरा आएर भन्यो “आमा मैले तपाईँलाई अस्ति भन्न बिर्सेछु । अब आउने शनिबार तपाईं नेपाल फर्कने टिकट लिइदिएको छु । आफ्नो ब्याग मिलाउदै गर्नु होला ।” यति भनेर ऊ फरक्क फर्कियो ।
नेपाल फर्कने दिन दैलोबाट निस्कने बेलामा बुहारीले भनिन् “आमा तपाईंलाई नदेख्दा नातीको सात्तो जान सक्छ, न्यास्रो मानेर बिरामी हुन सक्छ । हाम्रो माइततिर घरछाडेर जानेले बच्चाको हत्केलामा थु गरेर जाने चलन छ ।” भनिन् ।
आमाले छोराबुहारीतिर हेरेर सोधिन् “कतिपटक थु गर्ने?”
बुहारी “एकपटक गर्देर यसो गालामा छोइदिए पुग्छ ।”
रमा (आँखा रसिलो पार्दै) नातिको हत्केलोमा एकपटक थु गरिन् अनि छोराबुहारीतिर हेर्दै अर्को दुईपटक थुथु गरेर भारी मन लिएर नेपाल फर्किन् ।
-आरसी रिजाल
(रिजाल बुढ्यौली साहित्य समाज मकवानपुरका अध्यक्ष हुनुहुन्छ ।)