तेरी आमा बिरामी भएर झाँक्री बोलाउन जाँदा कुलोनिरको ठूलो रूख कानै नजिकबाट गर्लाम्म लड्यो । हावाहुरी केही छैन ।ओहो छोएको मात्रै भए पानी पनि भन्न नपाइने ।
मैले सोधेँ- अनी बा, झाँक्रीको घरमा पुग्नुभयो ?
बा- पुगेँ नि । झाँक्रीलाई भनेँ । अनी सँगसँगै फर्केर आएको । आउँदा त रूख ठाडै रहेछ । अनी पो डर लागेर आयो ।
मेरा शरीरमा रौँहरू ठाडा पर्न लागिसके ।
अर्को एक दिन त्यस्तै भयो । तेरी आमा बिरामी परिरहने । तँ पनि पिलन्धरे थिइस् । जेठो छोरो सिध्धिने भयो जस्तो लागिरहन्थ्यो । ठूल्दाइ र म राती नै झाँक्री बोलाउन गयौँ ।हाम्रैअघि या बडेमानको हात्ती मकैबारी फाँड्दै उँभो लाग्यो ।दुइ दाजुभाइ असिनपसिन भएर कान्लामुनि बसिरह्यौ । जङ्गली हात्तीबाट धन्न बाँच्यौँ । झाँक्रीकोमा नपुगी नहुने । बडो चनाखो भएर गयौँ । झाँक्रीको घरमा पुगेर उठायौँ अनी भन्यौँ- झाँक्री बा, बल्लतल्ल ज्यान जोगाएर आको नि ।
झाँक्री- ए डराउनु पर्दैन । त्यो वीर हो ।उनले अरू पनि के के भने ।हामी आत्तिरह्यौं ।
झाँक्रीलाई अनुरोध गरेर सँगसँगै लिएर अर्कै बाटो भएर आयौँ । भोलीपल्ट जाँदा सबै मकै सिधै छन् । हात्तीले मासेका त एउटा निशाना पनि छैन ।
०००
यसो हजुरबालाई सम्झेँ । भन्नुहुन्थ्यो- तेरी हजुरआमा मरेपछि पनि एक वर्षसम्म आइरही । चुरा बजाइरही । के खायौ भनेर सोध्थी । सुत है भन्थी । कतिसम्म भने भान्छामा ढोका लाएर म बार्दलीमा सुत्न जान्थेँ । तेरी हजुरआमा भान्छामा पुगेर भात पस्किन थाल्थी ।
म भन्थेँ, हजुरबा डर लागेन ?
भन्नुहुन्थ्यो- भूतसँग दोहोरो कुरा गर्नुहुन्न । केही गर्दैन ।
०००
मलाई फेरी लाउनेसँग अहिले पनि डर लाग्छ । राती त कुरा गर्दिनँ तर भोलीपल्ट मनग्गे कुरा गर्छु । हजुरबा राती नै कुरा गर्नुहुन्थ्यो । भन्नुहुन्थ्यो- बाबु राम्ररी घर घुम है ।
म- तपाईँलाई डर लाग्दैन हजुरबा ?
हजुरबा- उनीहरूलाई लाइट बालेर हेर्नु हुँदैन ।(टर्च लाइट हजुरबाको सिरानीमैँ हुन्थ्यो ।)
०००
जाडो होस् वा गर्मी, हजुरबा जहिल्यै बार्दलीमा सुत्ने ।बार्दलीमा भर्याङ बाहिरबाटै थियो । जोकोही चढेर ओर्लिन सक्ने एक खुट्टे भर्याङ ।हजुरबा खाटमा सुत्नुहुन्थ्यो, भर्याङको छेउमा चङ्खे कुकुर सुत्थ्यो । दिउसो टोलमैँ जोगीलाई पनि निषेध गर्ने चङ्खेले हजुरबाको खाटमुनि चोर छिरेको पत्तै पाएनछ ।
सोधेँ- हजुरबा अनि के भयो त ?
हजुरबा- के हुनु रातभरि गोठमा बाधेँ । भोलीपल्ट फुकाएर पठाइदिएँ ।
०००
सोमनाथ हजुरबा हातभरिको खुर्पा बोकेर आए । दिमागी अवस्था ठिक नभएर बाटोमा हिँड्दा पनि अत्यास लाग्ने म झनै लुगलुग भएँ । तिनले हँसिया उचालेर हजुरबाका गर्धनमा हाने भने पानी भन्न पनि पाइन्नँ भन्ने सोचिराथेँ । हजुरबाले थर्काएर भन्नुभयो- ओई सोमनाथ ।
सोमनाथ हजुरबा- हजुर दाजु ।
हजुरबा- खै खुर्पा ले त ।
सोमनाथ हजुरबा- त्यो छोरोलाई च्वाट्टै काट्छु नि दाजु ।
हजुरबा- नचाहिया कुरा गर्छस् ? मैले भनेको मान्दैनस् ?
सोमनाथ हजुरबा- लिनोस् दाजु ।
अहो, बाटोमा हिँड्दा पनि ढुङ्गामुढा गर्ने यी हजुरबा हाम्रा हजुरबासँग कस्तो लुरूक्क परेर आफ्नो हातको बडेमानको हँसिया दिएका ।
०००
भर्खरै लेवनानबाट फर्केका विदुर मामा हराए ।
उनका बाआमा हेरकोर गर्न हजुरबालाई भेट्न आए ।
हजुरबा- धेरै टाढा गाको छैन । भेटिन्छ । खोज्नु, जिउँदै छ ।
(पछि भेटियो पनि ।)
म- हजुरबा तपाईँले साँच्चै थाहा पाएरै भन्नु भएको हो त ?
हजुरबा- यिनीहरूलाई विश्वास लाग्छ । नचाहिने कुरा पो गर्न हुन्नँ ।
यस्तो धेरैचोटी भयो ।एउटा रिटायर्ड आर्मीको घरमा सुनको थैलो नै बेपत्ता भएछ । उसैगरी ‘भेटिन्छ, परचक्रीको हातमा पुगेको छैन, खोज ।’ भनेपछि खोज्दा घरमैँ मुसाले कतै खोपातिर पुर्याएको रहेछ । यस्तै यस्तै गुण गरेको भएर हजुरबाले होटलमा चिया र सूर्तीको पैसा लगभग तिर्नु परेन ।
०००
नेवारी, हिन्दी, चेपाङ, तामाङ भाषा खरर बोल्ने हजुरबालाई नेवारहरू आफ्नै ठान्थे, तामाङहरू त्यही भाषामा पाच्य अपाच्य सबै शब्द बोलेर जिस्कन्थे । चेपाङहरू सोझा थिए, लामो नाक भएको बाहुनले आफ्नो भाषामा बोलेकोमा दङ्ग पो पर्थे । आधा दर्जन भाषाको ज्ञान भएको हजुरबाबाट मैले कहिल्यै भाषा सिक्न सकिनँ ।भाषा जानेपछि हजुरबालाई उपहार आउँथ्यो- पहाडको रातो खुर्सानी । अँ, हजुरबालाई खानामा ५/६ वटा खुर्सानी चाहिन्थ्यो । यस्ता खुर्सानी खाने हजुर्बा त्यो जाबो मसाने भुतसँग किन डराउनु भन्ने पछि मात्रै जानेको हो ।
०००
भूतकै कुरा,
ज्यामिरेकै कुरा, पौडेल माइला र भालुसिङ् अति मिल्ने साथी ।पौडेलको बाउ मरेकोले सेतो लुगा लगाएको । एकरात भालुसिङ् खोल्साको पानी खेतमा पटाउन गएछ । निहुरेर ढुङ्गा र माटोको चपरीले पानी थुन्दै गर्दा पछाडिबाट छ्याप्प पानीले हान्यो । भालुसिङ्को बैठक भाग भिज्यो । जाडो महिनाको मध्य रात ।
भालुसिङ्ले हपार्यो- ओइ पौडेल नजिस्की न, ठन्डी छ ।
पौडेल टेर्दैन । फेरि दुई औँजुलीमा उठाएर छ्याप्प छ्याप्छ ।
यो क्रम चलिरहन्छ । भालुसिङ्लाई साह्रै रीस उठ्छ र पौडेलमाथि आइलाग्छ । एक्लै त्यही पानीमैँ लड्छ । अघि देखेको सेतो लुगा गाएको पौडेल त छैन ।
अब भूतले तर्साएको पक्का भएपछि भालुसिङ् त्यहीँ कराउँदै रुन थाल्छ । गाउँलेहरू पुगेर उठाएर घर लान्छन् । उसको पौडेल साथी त भोलीपल्ट मात्रै पो आइपुग्छ । ऊ ६ महिनासम्म बिरामी पर्छ ।
०००
गाउँमा जङ्गली जनावरले बाली खाने डर अहिले पनि छँदैछ । अहिले पो स्थानीय सरकारले बडो चासोपूर्वक करेन्टवाला तारमार्फत् केही सहयोग गरेको छ । २ वटा राष्ट्रिय निकुञ्जबीचको गाउँ- डिल्लिपुर ।
लहलह झुलेको धान । केही दिनमा भित्र्याउनुपर्ने । जङ्गली जनावरबाट बाली बचाउन बा र छिमेकी ठुलोबा कुर्न जानुहुन्छ । राती सुतेको ठाउँबाट कसैले खुट्टा तानेर तल पुर्याउँछ । बा सरेर आफ्नै ठाउँमा माथि सरेर सुत्नुहुन्छ । निदाइसकेपछि फेरि कसैले तानेर उतै पुर्याउँछ । केही पटक यस्तै खेल चलेपछि….
बा- दाइ, ए दाइ मलाई के भयो यस्तो, तानेको तान्यै गर्छ त ?
ठुलाबा- मलाई पनि त तानिरहेको छ नि ।
अब दुवैजना बाली खाए पनि खाओस् भनेर घर फर्कनुहुन्छ ।
०००
ज्यामिरेका बलराम पौडेल, निकै अनुभवी ट्रक ड्राइभर ।उहाँका पनि कथा छन् ।
गाडी निकै घण्टासम्म लगातार चलिरहेको छ ।हेटौँडाबाट पश्चिमतिर कुनै ठाउँको लागि लोड लिएर जाँदै । बाटोमा खुब राम्री केटीले रोक्नका लागि हातको ईशारा दिन्छे ।
ड्राइभर- ल हेर किच्कन्नी । यो चढी भने त गाडी खसालेर मार्छे ।
खलाँसी- अनि यो किन यस्तो अनकन्टार बस्ती नै नभएको ठाउँमा आएकी त ?
ड्राइभर- गाडी दुर्घटना भएर राम्री केटी मरेकी भए यसरी किच्कन्नी बनेर आउँछे । त्यसको खुट्टा पछाडी फर्केको हुन्छ । ढाडमा पूरै खाल्डो हुन्छ । लामो कपालले ढाड छोपेकी हुन्छ । आँखामा सिधा कहिल्यै हेर्दिनँ ।
(उतिखेर खलाँसी नै भनिने र उनले यही शब्द प्रयोग गरेकाले अन्यथा नमान्नुहोला ।)
खलाँसी लुगलुग काम्न थाल्छ ।
अब कथा त हजुरबा र मैले पो सुन्दैछौँ त । दाजु सुन्नोस्, एकदिन उकालोमा त्यसलाई फेरि भेट भयो । मैले गाडी रोक्दै रोकिनँ । त्यो पछाडितिरबाट हुटतिर पो चढिछ ।माथिबाटै शिशातिर हात लम्काएर उल्कै गरी । त्यसले हातको ईशारा गरेर मलाई अर्कै बाटो जान भनी । बाटै अर्कै बन्दैगयो । म हिँड्ने बाटोमा त झाडी नै झाडी पो छ । पच्चिस वर्ष एउटै बाटोमा गाडी चलाएको मान्छे म । मलाई थाहा छ नि कहाँ के छ के छैन । मैले झाडीतिर लगेको लग्यै गरेँ । अब योसँग नसक्नी भयो भनेपछि त्यसले छोडिदिई । अनी म अघि बढेँ ।
०००
स्कूले साथी- हरिदाइ । म बेलुका पढ्न अनि उनकोमैँ सुत्न जान्थेँ । मध्यरातमा बार्दलीबाट हरिदाइ राप्तीखोलाको किनारमा (एकातिर बिशाल बगर र अर्कातिर राष्ट्रिय निकुञ्ज) देखाउँथे- उ त्यो किनारै किनार बत्ती बालेर हिँडेको देख्यौ ?
म- अँ देखेँ ।
हरिदाइ- त्यो राँके भूत हो ।
त्यो दिन मैले राँको सर्दै सर्दै गएको देखेँ । तर म अझै भूत मान्नेवाला छैन ।
अँ मान्दिनँ भन्दाभन्दै बा भन्नुहुन्छ- तँ एक रात मसानघाटमा गएर एक्लै सुत्, अनि थाहा पाउँछस् । अँ म त्यसो गर्न त सक्दिनँ । मभित्र थुप्रै भूतको निवास रहेको छ । मलाई मेरै मनको भूतले सताइरहन्छ ।
अँ त नि बाले भनेको, मान्छेको संख्या बढ्दै गएपछि भुतको संख्या घट्यो अरे । नत्र त पहाडमा हुँदा आधा रात भएपछि पहिले मरेको शिशु रून्थ्यो अरे । मरेकी बुहारी भान्छामा गग्रेटोबाट लोहोटामा खत्खत् गर्दै पानी सार्थिन् अरे । मरेका बुढाबुढी रुन्थे अरे । आत्महत्या गर्नेहरू त झनै पो दुख मान्थे अरे । उनीहरूका आत्मा भड्किएर कतै मिल्न नसकेका अरे । कुनै जुनी (योनी) मा मिल्न नसकेका अरे । नत्र त एउटा मरेपछि अर्को भएर जन्मिन्छ अरे ।
०००
पढ्नुपर्ने, भोलीको परीक्षा छ ।
चार वर्ष पहिले मोटरसाइकल दुर्घटना भएपछि म ढाडको बिरामी भएको छु ।ढाड दुखाइदुखाइ लेखिरहेको छु ।
त्यस दुर्घटनापछि मैले पचासौं अन्य दुर्घटनाका सपना देखिसकेँ । सानोपोखरा चोकमा पुग्दा मलाई अहिले पनि त्यही घटनाले झसङ्ग बनाउँछ ।
मान्छे वर्तमानमा होइन, भूत सम्झेर भविष्यका लागि डर पालेर राख्छ । म पनि यही समाजकै उपज हुँ । खै मैले यस्ता कथा नलेखेको भए पनि हुन्थ्यो । अब ककसका कथा निस्कने हुन् ।लेख्दैगर्दा म चिसो भैरहेको छु ।
०००
एकै बसाइमा यो हरफसम्म लेखिसक्दा अहिले ठ्याक्कै रातको बाह्र (११:५४) बज्यो ।मलाई अलिअलि भूत चढिरहेको छ । पछाडिबाट हात ल्याएर घाँटीमा अठ्याउने पो हो कि वा म सहरको बार्दली कोठामा बसेर ल्यापटपमा टाइप गरिरहेको छु ।झ्याल त पहिलो कथा लेख्नेबित्तिकै अघि नै लाइसकेको छु ।तै पनि भूत हो नि, सिसैबाट लामो सुरिलो हात छिरायो भने भूत भगाउनलाई मैले आगोजन्य पदार्थ, सलाइ, लाइटर, अगुल्टो पो कहाँ खोज्नू । माथि किचनमा ग्यास बाल्न जाउँ भने यो पनि भर्याङमा मसँगसँगै जाला । अहो म बहुत डराएको छु । मलाई २२/२५ वर्षअघि हजुरबाकै मुखबाट कथा सुनिरहेको बेलाझैँ भूत लागिसकेको छ ।
जेहोस् म छोरीलाई भन्छु- भूत भनेको हिजो बितेको कुरा हो । भूत वर्तमानमा हुँदैन ।
०००
तपाईँसँग यस्ता कथा छन् कि छैनन् कुन्नि ।मसँग यत्तिकै रोमाञ्चक अझ थुप्रै छन् । बरू मलाई आजकाल मोबाइल भूतले पो सताइरहेको छ ।अली दिन मोबाइल बोक्न छोडेँ भने यो भूतले पनि ‘केटो चाम्रो रैछ’ भनेर मलाई सताउन छोड्ला ।
तर मोबाइल नबोकिरहन पनि त गाह्रो छ नि । चुनावका बेलामा पद पाउनेतिर पार्टी फेरेजस्तो मोबाइललाई बरू दाहिने गोजीबाट देब्रेतिर पो बसाइ सार्ने हो कि !
म कहिलेकाहीँ मोबाइल घरमैँ छोडेर अफिस जान्छु । हिजो पनि त्यसै गरेँ । त्यो दाहिने गोजीमा भाइब्रेसन आइरहन्छ । रिङ टोन बजिरहन्छ । तपाईँलाई यस्तो हुन्नँ ?
अँ ठ्याक्कै मध्यरातको १२:०० बज्यो ।दिनको २ पटक बज्ने १२:०० त भूतको समय हो रे ।दिनको बाह्रमा भूतले खाजा खाने अनि रातको बाह्रमा भूत बुढाबुढी, छोराछोरी अनि परिवारसँग खेल्ने, रमाउने बेला अरे । हजुरबा यही भन्नुहुन्थ्यो ।मेरा आँखा डरले रसिला भएका छन् । (अँ, यो रात म निदाउँन सक्दिनँ ।११४० शब्दले अझै पुगेको छैन।)