घरै छोप्ने गरी आफ्नै आगनीका बढेको
झाडी पन्छ्याउदा पन्छ्याउदै
यौटा विष्मय अरिङ्गाल समयले
चाक्लो पर्ने गरी चिलेको तिम्रो पाखुरीमा
मैले विचारको हसिया दलिदिएकै हु नि त्यतिबेलै
तर खै किन यशोधरा
अझै सम्म सञ्चो हुनै सकेन तिम्रो पाखुरी ।
ढिकी चलाउंदा चलाउंदै
वास्तै नगरी छोडीदिएर तिम्रो घरछेउको आपप्नै जस्ता लाग्ने मान्छेले
तिमीले गुमाउदा आप्mना कलम समाउनु पर्ने दुबै औला
मैले आश्वासनको महलम त लगाई दिएकै हुं नि त्यतिबेलै
तर खै किन यशोधरा
अझै सम्म सञ्चो हुनै सकेन तिम्रो जांगर बोकेको हात ।
फर्कदै गर्दा भारी बोकेर जंगलबाट
घोप्टे कांडाहरुले नराम्ररी चिथर्दा तिम्रा यौवनका उल्लासहरुमा
पाता फर्काउनै पर्छ उनीहरुलाई भन्दा तिम्रा हितैसीहरुले
जिन्दावाद–मुर्दावादको नारा लगाएर
तिम्रै स्वाभिमानमा औंला ठड्याएर
राता काला झण्डा बोक्नेहरुले उम्काउदा उनीहरुलाई
मैले बग्रेल्ती आंसु झारेर स्वप्निल सौन्दर्य नबिगार भनेर सम्झाएकै हु नि त्यतिबेलै
तर खै किन यशोधरा
अझै सम्म सम्हालिनै सकेन राहु झम्टाले विक्षिप्त तिम्रो मन ।
तिमीले भोगेकै हौ नि
वारी र पारी का मान्छेले
तिमीले भात पकाउदै गर्दा
आशा र उत्साहको अगेनाभरि पानी हालेर
भस्याकभुसुक्क निभाइदिंदा आगो
सुत्नै नसकेर छट्पटाएका तिम्रा अवोध नानीहरुका अनिद्रा र भोकलाई,
सुन्दर सपना टिप्न सहर गएका खसम
क्रुर पञ्जाले सपना नै बनाइदिएको दिन,
तिमीले त सहेकै हौ नि
उनीहरुले बार हालेर ओगटी रहदा तिम्रो आटो फल्ने बारीलाई
झन् चुप लागेकै पनि हौ
जंगे पिलर हराउदापनि वास्तै नगर्नेहरुले
बारीका कान्ला खुर्कदाका कोदालिका डोबहरु उनीहरुकोमा पर्यो भनेर– तथानाम गाली गरेको
उसले पाउना रिझाउन पालेका कुखुराका भालेले
तिम्रो आगनीमा हुर्कदै गरेका परेवाका चल्लाहरुलाई ठुंग्दा
के धपाएथ्यौ–उल्टै तिमीलाई सत्तोसराप गरेको
र मन बुझाएकै हौ नी
उनीहरुले आफ्ना ठानेका तिम्रा परचक्रीले – तिमीले ठेला उठाएर करेसा बारीमा हुर्काएको
रायो मच्मची माडेको दिन पनि,
भक्कानिएकी पनि त थियौ नि
ज्वरोले थलिएर औषधी बोकेको झोला खानतलासिका नाममा लथालिङ्ग पारिदिंदा
के सम्झाउनु आज ति सबै सबै तिमीलाई ।
मैले त भनेकै हुं नि त्यतिबेलै
हामी दाश भन्न आवश्यक नठानिएर दाश नभनिएकाहरु
हामी अमान्छे भन्न आवश्यक नठानिएर मान्छे भनिएकाहरु
अनि
मार्न आवश्यक नठानिएर बांचेकाहरु
तर खै किन यशोधरा
अझै सम्म हराएको छैन तिम्रो जस्केलोमा उज्यालो फुल्ने चाह ।
तिमीलाई देख्दा लाग्छ,
संकेतले सम्याउनै सक्दो रहेनछ कौतुहलता
आश्वासनले पटक्कै मेटाउंदो रहेनछ मृगतृष्णा
वचनले अहं दिंदो रहेनछ विश्वास
र ठान्छु–
यशोधरा
तिमी आशा पालेर मनभरी
उत्साहका आयामहरुसंग रमाउने सुनौला सपना पर्खेकी जून
जो संगालेर सुदर स्मृतिका पल
अझै सम्म मार्नै सकेकीछैनौ
आंगनीमा परेवालाई चारो खुवाउंदै स्वर्णिम समयको गीत गाउने रहर ।
पद्मराज लामिछाने, हेटौंडा ११ मकवानपुर
३ असोज २०७०