रिक्तता
पुलचोकमा –
बुटवल र झापा जाने गाडी छुट्टिए जसरी
हामी छुट्टिएको पनि वर्षौँ भइसकेछ
आज नारायणी तीरमा
यत्तिका बर्ष पछि भेट हुँदा पनि
मसँग तिमीलाई सुनाउने एउटा पनि रचना छैन ।
केही गजल
आँसुले गालामा लेख्न खोजेका थिए
कुनै तिमीले दिएको रुमालले पुछे
कुनै आफ्नै हातका औलाले मेटे
कुनै रातभरि कोल्टे फेर्दा फेर्दै सिरानीले मेटिदिए ।
केही कविता
आवाजले ओठमा लेख्न खोजेका थिए
कुनै मुखसम्म नआउदै स्यालिभासँगै फर्किएर गए
कुनै खैनी झै च्यापिएर च्यापुमै मरे
कुनै चुरोट जसरी जलेर सकिए
केही मुक्तक
रगतले नाडीमा लेख्न खोजेका थिए
कुनै बाध्यताका घडी बाँध्दा मेटिए
कुनै यादका सिरेटो छल्न लामबाउले लाउँदा पुछिए
कुनै परिस्थितिले नाडी छाम्दा छाम्दै मेटाइदिए।
प्रिय,
यसरी कहिले
धड्कनले मुटुमा लेख्न खोजे
मफलरले घाँटीमा लेख्न खोज्यो
औंठीले औँलामा लेख्न खोज्यो
झझल्कोले मस्तिष्कमा लेख्न खोजे
र, कलमले कापीमा पनि लेख्न खोजे
अहँ, तर कुनै पनि बाँकी रहेनन्
कुनै पनि सकुशल रहेनन्
हामीले फुलाउन खोजेको प्रेम जस्तै ।
एउटा छोटो कविता त
तिमीलाई अहिले पर्खँदा पर्खँदै
बालुवामा चोर औलाले लेखेको थिएँ
तर दुर्भाग्य,
तिमी भन्दा पहिले नै छाल आयो
र, नारायणीले आफैसँग लिएर गयो ।
हुन त मलाई,
यो गजल, कविता, मुक्तक लेखेर पनि
त्यही तिमीलाई सम्झिरहेकै बताउनु थियो
र, तिमीले अझै बिर्सेको छैनो र सोधे
हैन, रचना मात्रै हो भनेर ढाँट्नु थियो ।
तिमीले चुम्ने निधार
खुम्चिएर वियोगको कविता बनेको छ ।
तिमीलाई बिझाएका दाह्री
अझ कठोर र विद्युवाजस्तै हाइकु भएका छन्
तिमीलाई मन पर्ने आँखा
डार्क सर्कलले घेरिएर विरक्त लाग्दो मुक्तक भएको छ
तिमीले टोकेको गाला
आफैँमा ख्याउटे काव्य बनेको छ
तिमीले घन्टौँ सुनेको यो आवाज
काप्दै काप्दै गजल भएको छ
तर प्रिय
आज नारायणी तीरमा
यतिका वर्षपछि भेट हुँदा पनि
मसँग तिमीलाई सुनाउने एउटा पनि रचना छैन ।
धुवाँ
धुवाँले आफ्नै चित्र राम्ररी देखाउन सकेन
तर पलपल देखाइरह्यो – समाजको चित्र
स्मरण गर्दैछु –
छोरीको बिहेको भतेरमा
सबैभन्दा धेरै धुवाँ मेरो घरदेखि निस्कियो
गाउँभरिका आँखा धुवाँको नाच हेर्न आए
गाउँभरिका नाक धुवाँको गन्ध सुँघ्न आए
गाउँभरिका कान धुवाँको गीत सुन्न आए
अस्ति खडेरीमा, मेरो घर जल्यो
सबैभन्दा धेरै धुवाँ मेरै घरदेखि निस्कियो
तर गाउँभरिका
– आँखाले देखेनन्
– कानले सुनेनन्
झन् हात त धुवाँले छुन्छ भनेर देखा नै परेनन् ।
छिमेकी आँखाले-
मासु पकाएको धुवाँ देख्दा रहेछन्
आँसु पकाएको देख्दैनन्
या त,
धुवाँले देखाएको समृद्धि देख्छन्
फैलिएको अभावको मुस्लो देख्दैनन् ।
हिजो,
मैले औँलामा च्याप्दा सिगरेट
फलाना फलाना औँला वशमा हुन्थेनन्
मेेरा ओठले चुम्दा सिगरेट
फलाना फलाना ओठ उत्तेजित हुन्थे
र, मैले दिन्थेँ – एक खिल्ली धुवाँ
समानुभूतिका एक एक सर्को
आज,
मेरा औँलाबीच रित्तोपना देखेर
तिनै औँलाले नचाउँछन् – एक खिल्ली अहम्
तिनै ओठले गर्छन् – फिल्टरसँग फ्रेन्च किस
देखाउँछन् – श्वेत धुवाँका नौरङ्गी ब्रेक डान्स
तर दिँदैनन् – एक सर्कोसम्म सहानुभूति
बिर्सेको छैन,
मैले जिन्दगीभरि आरनमा खलाँती लाएँ
धुँवा निस्कियो, तरबार बन्यो
तर काटेन अछूत र अमान्छेबाट ‘अ’
धुवाँ निस्कियो, अर्जापियो कोदाली
तर लगाएन भत्केका आँखाका डिलमा आली
एकदिन धुवाँ निस्कियो, मै निस्किएँ संसारबाट
निस्किन मानेन अनि आरनमा धुवाँ
घरपरिवार अभाव र भोकले निस्सासिन थाल्यो
लाग्थ्यो – यी सास फेरेर बाँचेका छन्
लाग्यो – धुँवाले पो बचाइरहेको रहेछु ।
थाहा पाएँ,
काँध चढ्न मर्नु पर्ने रहेछ
काँधहरूले तब चढाउन हानथाप गरे
जिन्दगीलाई जिन्दगी बनाउन जिन्दगीभर –
मैले कहाँकहाँबाट धुवाँ निकालेँ
कुनै आँखाले हेर्न फुर्सत पाएनन् ।
तर आज
म जलेको धुवाँ हेर्न –
व्यस्तताले सबै आँखालाई
सार्वजानिक बिदा दिएको छ ।