स्याङ्जा । स्याङ्जामा पण्डित आनन्दमणि, टुल्की–नन्दकला स्मृति प्रतिष्ठानको आयोजना तथा आनन्द आश्रम ज्ञान केन्द्रको व्यवस्थापनमा दुई दिने बृहत् साहित्य सम्मेलन भएको छ । गण्डकी विश्वविद्यालयका कुलपति प्रा.डा. गणेशमान गुरुङको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्मेलन भएको हो ।
कार्यक्रममा प्रा.डा. जगदीशचन्द्र भण्डारी, डा. महेश्वर शर्मा र डा. पुस्करराज भट्टलाई पुरस्कृत गरिएको थियो । प्रा. डा. जगदीशचन्द्र भण्डारीलाई ताम्रपत्र र दोसल्लासहित नगद रू. पच्चीस हजारले सम्मान गरिएको हो। यसैगरी, डा. महेश्वर शर्मा र डा. पुष्करराज भट्टलाई सम्मान अर्पण गरिएको हो । उत्कृष्ट विद्यार्थी शिखा सुनार तथा संयोग डुम्रेलाई नगद ५/५ हजारसहित पुरस्कृत गरिएको थियो ।
सम्मानित स्रष्टा प्रा.डा. जगदीशचन्द्र भण्डारीले आफूलाई प्राप्त खुसी सहभागीका बिचमा साट्न चाहेको कुरा उल्लेख गर्नुभयो ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि प्रा. डा. गुरुङले आनन्दमणिको शैक्षिक योगदानलाई स्मरण गर्दै सामाजिक तथा सांस्कृतिक विकासका काम गरेर सामाजिक सुधारको अभियान थाल्नुमा संस्थाको अनुकरणीय काम रहेको विचार व्यक्त गरे । आनन्द आश्रमले साहित्य तथा वाङ्मयका क्षेत्रमा गरेको योगदानलाई मुक्तकण्ठले प्रशंसा गर्नुभयो ।
संस्थाका परिकल्पनाकार तथा संरक्षक त्रिलोचन ढकालले संस्थाको अवधारणालाई प्रस्तुत गरे । आनन्दमणिले शैक्षिक क्षेत्रमा गरेको योगदानलाई सम्मान गर्न संस्थाको स्थापना गरिएको धारणा राख्दै उनले आनन्दमणिको व्यक्तित्व र कर्मलाई प्रकाश पारे । सामाजिक विभेद र राष्ट्रिय हितका पृष्ठभूमिमा संस्थाको उद्देश्य रहेको मर्मका बारेमा सबैलाई जानकारी दिए ।
कार्यक्रमको दोस्रो सत्रमा काव्यगोष्ठी सञ्चालन गरिएको थियो । महाकाव्यकार मुकुन्द शर्माको प्रमुख आतिथ्यतामा सञ्चालित दोस्रो सत्रमा कविता लेखनसम्बन्धी कार्यपत्र प्रस्तोताका रूपमा डा. रमेश शुभेच्छु रहे भने ७० जनाभन्दा बढी साहित्यकारले कविता, गीत, गजल, मुक्तकलगायतका रचना वाचन गरे ।
सोही अवसरमा त्रिलोचन ढकालद्वारा लिखित पेच शीर्षकको लघुकथासङ्ग्रह समेत लोकार्पण गरिएको थियो ।
दोस्रो दिनको पहिलो सत्रमा देशभरबाट आएका ५० भन्दा बढी लघुकथाकारले लघुकथा वाचन गरे भने प्रा.डा. कपिल लामिछानेले लघुकथासम्बन्धी कार्यपत्र प्रस्तुति गरे ।
दोस्रो दिनको दोस्रो सत्रमा साहित्यसम्बन्धी बहस भयो । प्रा.डा लालुप्रसाद पौडेलको अध्यक्षतामा भएको उक्त सत्रको सहजीकरण डा. रमेश शुभेच्छुले गरेका थिए । सो बहसमा ‘अबको साहित्य कस्तो हुनुपर्छ ?’ भन्ने विषयमा कवि मित्रलाल पंगेनी, ‘नारीलाई सिर्जनामा कलम चलाउन पुरुषलाई भन्दा के फरक छ ?’ भन्ने विषयमा डा. सीता सुवेदी पन्थी, ‘स्याङ्जाको लघुकथाको अवस्था के कस्तो छ ?’ भन्ने विषयमा मिलन समीर, ‘स्याङ्जाको लोकसाहित्यको अवस्था कस्तो छ ?’ भन्ने विषयमा विश्वप्रेम अधिकारी, ‘साहित्यमा केन्द्र र मोफसलको के भिन्नता छ ?’ भन्ने विषयमा रुद्र ज्ञवाली, ‘साहित्य र संस्कृतिको विकासमा स्थानीय तहको के भूमिका हुन्छ ?’ भन्ने विषयमा डा. टंकप्रसाद पन्थ र ‘अबको साहित्य सिर्जनामा प्रविधिको के भूमिका हुनसक्छ ?’ भन्ने विषयमा पत्रकार अश्विनी कोइरालाले आ–आफ्ना धारणा राखे ।
कार्यक्रम डा. पुष्करराज भट्ट, श्रीओम रोदन, प्राडा. कपिलदेव लामिछाने, डा. रमेश शुभेच्छुलगायत देशभरका १६० बढी व्यक्तित्वहरूको कार्यक्रममा उपस्थिति रहेको थियो ।