अघिल्ला कृतिहरूबाट आख्यानमा सम्झनैपर्ने नेपाली लेखकहरूमध्ये कुमार नगरकोटीको लेखन शैलीको चर्चा परिचर्चा सेलाइसकेको छैन । अघिल्लो कृतिका मन तातो वाफ छँदछँदै अर्को कृति उपस्थित भइसकेको हुन्छ । स्व. मदन भण्डारीले “राजनीतिमा थकाइ भन्ने शब्दावली हुँदैन” भनेजस्ता के नगरकोटीलाई थकाइ लाग्दैन ? कहिलेकाहीँ उनीभन्दा बढी कल्पिन्छु । कतै तपाईँ, मेरा अनि हाम्रा कल्पनाहरू कल्पग्रन्थ बनेनन् कि ! २४ वर्षअघि देहान्त भइसकेकी लेखक बार्बरा कार्टल्याण्ड जसलाई Queen of romance नै भनियो, उनले एकै वर्षमा २३ उपन्यास लेखिन् अरे । देवकोटाले ३ महिनामैँ शाकुन्तल महाकाव्य लेख्नुभएको अरे । John Boyne ले The Boy in the Striped Pajamas अढाइ दिनमा लेखेछन् । पाठकका रूपमा तपाईँ एकै पटक कतिवटा किताब पढ्न सुरू गर्नुहुन्छ ? वा एउटा सकिसकेपछि मात्रै अर्को पढ्नुहुन्छ ? कतै नगरकोटी एकै पटक धेरैथरिका पाठकका लागि फरक शैलिका कथावस्तुमा बहुपुस्तक लेखिरहनु भएको त होइन ? पुस्तक लेखिरहनु र पाठकका मन जितिरहनु अझ उम्दा कुरा हुन सक्छ ।
जेहोस्, कथा, कविता, उपन्यास, नाटकहरूमार्फत् आफ्नो बेगल छाप पार्न सफल सर्जक हुनुहुन्छ नगरकोटी । जोगियाना, दोचा, मिस्टिका, घाटमान्डु, कोमा, अक्षरगन्ज, कल्पग्रन्थ, बाथ-टब हुँदै पछिल्लो कृति ट्रान्जिट समेत पाठकमाझ आइसकेको छ । किमोनो गर्ल, गिद्धहरूको नाच, खप्पर, पाटनका चिया अड्डाहरू, आयुचोर, कथाका कभरहरू सार्वजनिक गर्नु भएका उहाँका जीवनशैलीका रोचकभन्दा रोचक विषयवस्तुहरू सिर्जनामा पाइन्छन् । त्यसो त गिद्धहरूको नाच नाममा उहाँको फोसिल कथा सङ्ग्रहमा एक कथा पनि रहेको छ । लेखकले आफूले भोगेको र कल्पनाशीलतामा लेखिएका दर्जनौँ किताबहरू सार्वजनिक भइसकेका छन् । आकार भएका र नभएका कुनै पनि वस्तुमाथि नगरकोटीको दार्शनिक घनत्व अघिल्ला पुस्तकहरूमा प्रशस्त देख्न पाइन्छ । यसैमाझ उहाँको उपन्यास j थर्टी-थ्री पाठकमाझ केही हप्ताअघि नै आइसकेको छ । चैत्र १७ गते शिल्पी थिएटरमा नाट्य प्रस्तुतिका साथ ग्राफिक उपन्यास j थर्टी-थ्रीको चर्चा हुनेछ । सायद दुल्हन फर्काउने मिति हुनुपर्छ यो ।
पुस्तक सुरुवातदेखि आजको अवस्थामासम्म आइपुग्नज ७-८ वर्ष लागेको उहाँले बताउनु भएको छ । हुन त लेखकको मस्त ‘वसन्त याम’ नै यही समय हुनुपर्छ । पुस्तकका सम्बन्धमा पछिल्ला पृष्ठमा उल्लेख गरिएको छ- फाइनप्रिन्टद्वारा प्रकाशन गरिएको उपन्यास नेपाली भाषामा रहेको छ । प्यारलल युनिभर्समा सेट गरिएको र यथार्थ, अतियथार्थ अनि स्वैरयथार्थको मालामा उनिएको यो ग्राफिक उपन्यास जङ्गबहादुर राणा र रोयल ब्यालेरिना क्यालिस्टा ब्राउनको यस्तो प्रेम कथा-गाथा हो, जुन इतिहासमा कहिल्यै लेखिएन । ब्यालेरिना र जङ्गबहादुरको दुर्लभ प्रेम कथा-गाथामा संयोगले पसेको र अनायास फसेको रहस्यमय पात्र j थर्टी-थ्री वास्तवमा को हो ? जङ्गबहादुर राणाको तान्त्रिक सहरमा j थर्टी-थ्री तपाईँलाई किन, कुन प्रयोजनका निम्ति खोजिरहेको छ ? ऊसित गुप्त रहस्यको त्यस्तो खजाना छ, जसलाई ऊ तपाईँसमक्ष पेस गर्न अधैर्य छ ?….
०००
यस कृतिका सम्बन्धमा कवि छवि अनित्य लेख्नुहुन्छ-
“एकादेशमा तपाईंले ‘कमिक्स’ पढ्नुभएको छ ? त्यस्तै केही तर वयस्क उमेरका कथा पढ्न मन छ ?
रहस्यमयी पात्र j थर्टी-थ्रीसँग जङ्गबहादुर राणाको रोचक प्रेमकथा पढ्ने मन बनाएर आउनुस् ।”
०००
पुस्तक पढिसकेपछि गोबिन्दपुरे लेख्नुहुन्छ-
“j थर्टी-थ्री दुई बसाईमा खर्लप्पै सिध्याएँ ।
जङ्गबहादुर राणाको बेलायत यात्रा र नेपाल फर्किएपछि उनलाई जीवनभर नै सताउने एउटा प्रेतपात्र जो जङ्गबहादुरकै ठाडो आदेशमा काटिएको अङ्गको phantom-pain ले प्रताडित छ । जङ्गी ऐतिहासिक व्यक्तित्वको यात्रा वृत्तान्तमा आधारित नगरकोटीको स्वैरकल्पना रोचक लाग्यो ।
अन्तमा नगरकोटीसँगै रिस पनि नउठेको हैन, प्रेत मुक्तिका लागि घटाइएको बदलामा जङ्गबहादुरकै वा बडिगार्डको लिङ्ग काटिनुपर्ने डा. वाग्लेको काटेर अर्को प्रेत जन्माउने गल्ती किन गरेको ?”
०००
प्रविन ढुङ्गेल बुकाहोलिक्समा लेख्नुहुन्छ-
“कुमार नगरकोटीको कल्पना, स्वैर-कल्पना अनि शाब्दिक जादु प्लस कथानकलाई साथ दिने, बढावा दिने accompanying artwork रहेको ग्राफिक उपन्यास हो जे थर्टी थ्री । पठनी रमाइलो लाग्दछ यो किताबको । कारण शब्द-पट र चित्रमार्फत् एउटा अलग नै संसारमा विचरण गर्न सक्छौँ हामी freestyle पारामा । कथा सुरु हुन्छ- एउटा सर्जन एवम् सर्जक टु इन वान मान्ठबाट, जो एकान्त एकलास र एक्कासी शुन्य स्थितिमा झरेको रहेको काठमाडौँ सहरका गल्लीमा क्रीम्सन कलरको लेडीज अम्ब्रेला ओढेर कतै गइरहेको हुन्छ। मानवविहीन जस्तो लाग्ने परिस्थिति रहे भए तापनि केही पात्रहरु – सर्जन – सर्जक, स्त्री अनि अर्को पुरुष व्यक्ति रहेका हुन्छन् चलायमान । कथानकमा अगाडि बढ्दै जाँदा र चित्रहरु अवलोकन गर्दै लाँदा बाल्यकालमा डोगा, परमाणु, नागराज, सुपर कमान्डो ध्रुव, भेडिया, टिंकल, archies आदि कमिक्स् पढेझैँ रोमान्चक अनुभुति हुन्छ। किताब पढ्दै जाँदा साथमा रहेको artworks ले पनि कथा बकेको भनेको बोध हुन्छ।
आफ्ना कृतिहरुमा फरकफरक प्रयोग गर्न रुचाउने नगरकोटीका अन्य किताबमा झैँ यो सचित्र उपन्यासमा पनि experimentation छ- पात्रहरूको छनौट, संवाद शैली, प्रस्तुति र कथानकमा रहने भूमिकामा । Artwork प्लस textual elements लेचाहिँ कल्प-ग्रन्थमा प्रयोग गरिएको textual placement, word highlight and hightail स्टाइल अनि word-play को कारण। पठन अनुभव रमाइलो हुन्छ अनि कथानक बेजोड लाग्छ। सुधार र परिवर्तन गर्नु पर्ने हो कि केही शब्द चयन र कथानकको एउटा प्लट भन्ने नि लाग्दो रहेछ तर अर्को मनले त्यो कुरा नहुँदा कस्तो खल्लो पो हुँदो हो है भन्ने नि लाग्दो रहेछ।
सुरुवातीमा मुख्य पात्र लाग्ने अम्ब्रेला बोक्ने डाक्टर निराकार वाग्ले पात्र बहुत मजेदार लाग्छन् मलाई। पेसाले चिकित्सक अनि हृदयले साहित्य सर्जक रहेकाले प्लस आफ्नी दिवङ्गत पत्नीको यादमा घडीको सुइमा फलानो समय dedicate गर्ने पाराले अनि संवाद र बानी-बेहोरा हेर्नाले । कतैबाट उडेर आउने र यी मनुवालाई लेखिएको पत्र सानो तर रोचक चाखलाग्दो छ। कथानकमा कैयौँ magical moments आउँछन् र अन्य पात्रहरू पनि रोचक, अनौठा र मदमस्त पाराका लाग्छन् ।
किताब लेख्न यी वाग्ले पात्रलाई उनकी पत्नीले साथ-सहयोग दिने कुरा मजेदार लाग्छ। भन्छौँ नि हामी- मान्छे मरेर गएपनि हामीमाथि सधैँ हुन्छ नजर र रेखदेख । त्यो कुरा याद आउँछ । कुनै व्यक्तिको प्रेम, मित्रता, शत्रुता, भर, विश्वास अनि सपोर्टको बानी लागेपछि छुट्न गाह्रो नै हुने के। घटना परिघटना magical लाग्दछन् । जङ्गबहादुर राणा (जबरा) को entry पछिको प्रसङ्ग, कोतपर्व र उपहारको प्रसङ्ग, बेलायत भ्रमणको परिवेश, महारानी एलिजावेथसँगको भेट, royal regal ballerina ballet dancer क्यालिस्टा ब्राउनको कुरा, प्रेम प्रसङ्ग, आशक्ती, triangular relationship, एउटा क्रुद्ध क्रूर गल्ती र after-effects मजेदार छन् । Multiverses को concept मजेदार लाग्छ र याद आउँदछ marvel multiverse को । एउटा घटनाले game of thrones को पनि याद आउँछ । ऐतिहासिक पात्रहरु, modern पात्रहरू अनि परिवेशबिचको balance मजेदार लाग्यो । किताब भित्र अर्को किताब, नोट र डायरी को प्रसङ्ग मजेदार छ नै । जे होस्, नयाँ नयाँ प्रयोग – रुचि- कथानक style मन पराउनेलाई फरक स्वाद मिल्ने नै छ। अनि: रेगुलर पढ्ने र कल्प-ग्रन्थको पठनीबाट दिक्क भएकाहरुलाइचाहिँ उत्ति रोचक नलाग्ला। Treat लाग्यो मलाई यो delicious, moody अनि surprising shocking मार्का पाराको with नगरकोटीयन स्टाइल लाग्दछन् । यहाँभन्दा अगाडि बढ्ने हो भने spoiler होइजाला भन्ने डर ।”
०००
उखान हराएको सूचना दिने नगरकोटी आफ्ना पाठकलाई नाटक हेरिरहेको भान पार्न सिपालु हुनुहुन्छ नै । चरा मात्र होइन टेलिफोन अनि रिभल्भरसम्मलाई पात्र बनाउने उहाँको जैविक र अजैविक पात्रहरूबारेको स्वैरकल्पना पनि ताजुबकै लाग्छ । मनसुन प्लिज कमसुन, अनुस्टुपविक्रम, टाइपराइटरको ट्याकरट्याकर, जनवरी गाउँ, सम्पदा सहर जस्ता फरक शैलीका पात्र, स्थान, घटनाको कल्पना गरेर शब्दहरूको माला उन्न सिपालु नगरकोटियन शैलीका पुस्तक पढ्नेहरूको छुट्टै दस्ता तयार हुँदैछ सायद । अर्को सत्य त के भने उहाँको नवीन उपन्यास j थर्टी-थ्रीमा फाइनप्रिन्टका चित्रकारहरूले नै तयार गराएका ग्राफिकको प्रयोग गरिएकोले पनि कथा र चित्रहरूको संयोजनले पाठक भूत र भविष्यमा पुगेको महसुस गर्नेछ ।
०००
नेपाल लिटरेचर फेस्टिभल पोखरामा विमोचित j थर्टी-थ्री तपाईँको गाउँसहरमा केकस्तो चर्चा पाइरहेको छ ? लेखक र पाठकवृत्तमा के कस्ता खासखुस चलेका छन् ? गाइँगुइँहरूको सङ्कलन त यो पनि हुनसक्छ है । अँ यो गाइँगुइँं उहाँको कानसम्म पुग्यो भने आउँदो पुस्तकमा मिस्टर गाइँगुइँ वा मिसेस गाइँगुइँ पात्र बन्न पनि बेर छैन । अहिलेका लागि लेखक नगरकोटीलाई बधाई तथा पाठकहरूमा शुभ पठनको कामना । (संप्रस)