हिन्दीबाट अनुवाद : निमेष निखिल
आलोक धन्वा हिन्दीका क्रान्तिकारी विचारधाराका कवि हुन् । २ जुलाई सन् १९४८ मा बिहार को मुङ्गेरमा उनको जन्म भएक हो । उनका गोली दागो पोस्टर, जनता का आदमी, कपड़े के जूते तथा ब्रूनों की बेटिया जस्ता कविताहरू बहुचर्चित छन् । ‘दुनिया रोज बनती है’ उनको प्रसिद्ध कविता सङ्ग्रह हो । पहल सम्मान, नार्गाजुन सम्मान, फिराक गोरखपुरी सम्मान, गिरिजा कुमार माथुर सम्मान र भवानी प्रसाद मिश्र सम्मान सहित अनेक सम्मानद्वारा सम्मानित आलोक धन्वा आम मान्छेका कविता लेख्ने कवि हुन् ।
यो उन्नाईस सय बहत्तरको बिस अप्रिल हो कि
अथवा कुनै गुप्तचरको छालाको पन्जा
कुनै व्यावसायिक हत्याराको दाहिने हात
वा कुनै आक्रमणकारीको दुरबिनमा लागेको दाग हो
जेसुकै होस्- म यसलाई मात्र एउटा दिन मान्न सक्दिनँ !
जहाँ लेख्दै छु म
यो निकै पुरानो ठाउँ हो
जहाँ आज पनि शब्दभन्दा धेरै
सुर्तीको प्रयोग गरिन्छ
यहाँ आकाश एउटा सुँगुरको उचाइ बराबर छ
यहाँ जिब्रोको प्रयोग सबैभन्दा थोरै भइरहेछ
यहाँ आँखाको प्रयोग सबैभन्दा थोरै भइरहेछ
यहाँ कानको प्रयोग सबैभन्दा थोरै भइरहेछ
यहाँ नाकको प्रयोग सबैभन्दा थोरै भइरहेछ
यहाँ मात्र दाँत र पेटहरू छन्
माटोमा गाडिएका हात छन्
मान्छे कतै छैनन्
केवल एउटा निलो खोल छ
जसले मात्र अन्न मागिरहन्छ
एउटा मुसलधारे वर्षादेखि
अर्को मुसलधारे वर्षासम्म
यी महिला मेरी आमा हुन् या
पाँच फिटकी फलामे छड
जसमा झुन्डिरहेका छन् दुइटा सुख्खा रोटी-
मरेका चराजसरी
मेरी छोरी र मेरो हडतालमा अब
रौँबराबर भिन्नता बाँकी छैन
संविधान तर अफ्ना सर्तहरूमा
छोरी र मेरो हडताललाई
सिध्याउन लागिरहेको छ
के यो अकस्मिक चुनावभन्दा पछाडि
मैले बन्द गरिदिनुपर्छ
बारुदका बारेमा सोच्न ?
के उन्नाईस सय बहत्तरको यो बिस अप्रिलमा
अफ्ना छोराछोरीसित म
एउटा बाबुजसरी रहन सक्छु ?
मसी भरिएको भाँडोजसरी
एउटा भकुन्डोजसरी
के म आफ्ना छोराछोरीसँग
एउटा घाँस उम्रेको चौरजसरी रहन सक्छु ?
उनीहरूले यदि आफ्ना कवितामा मलाई
कुनै दिन लगेछन् भने पनि
पट्टी बाँधेर मेरा आँखामा
मलाई प्रयोग गर्छन् र फेरि मलाई
सिमानाबाहिर ल्याएर छाडिदिन्छन्
उनीहरू कहिल्यै पुग्न दिँदैनन् मलाई राजधानीसम्म
जिल्ला-सहरसम्म जाँदाजाँदै समातिने गर्छु म !
सरकारले हैन- यो देशको सबैभन्दा
सस्तो चुरोटले मलाई साथ दियो
दिदीका गोडाको आसपास
पहेँलो अँडिरको बुटोजस्तै
उम्रिएको थियो मेरो बाल्यकाल-
त्यसमा चर्यो प्रहरीको भैँसी
मनुष्यता जीवित राख्नका लागि यदि
एउटा प्रहरीलाई गोली हान्ने अधिकार छ भने
मलाई किन छैन ?
जुन माटोमा
यतिबेला म बसेर लेख्दै छु
जुन माटोमा म हिँड्छु
जुन माटोलाई म जोत्छु
जुन माटोमा बिउ रोप्छु
जुन माटोबाट निकालेर अन्न म
भण्डारसम्म लैजान्छु
त्यो माटोका लागि गोली हान्ने अधिकार
मलाई छ कि ती ठिमाहा भूमिपतिहरूलाई
जो सिङ्गो देशलाई
ब्याज खाने साहुको कुकुर बनाइदिन चाहन्छन्
यो कविता होइन
यो चेतना हो गोली हान्ने
जुन सबै कलम चलाउनेहरूलाई
सम्पूर्ण हलो जोत्नेहरूबाट प्राप्त भइरहको छ ।
— आलोक धन्वा
स्रोतः कविताकोश डट कम