१८ बैशाख, मकवानपुर ।
नवसाहित्य अनलाइन । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले राष्ट्रिय कविता महोत्सव–२०८१ का लागि कविता आह्वान गरेको छ ।

प्रतिष्ठानको ६७औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा हुने कविता महोत्सवका लागि कविता आह्वान गरिएको हो ।

कविता महोत्सवमा समावेशी सहभागितामूलक र बहुभाषिक हुने भएकाले सबै भाषा/मातृभाषाका कविता मान्य हुने प्रतिष्ठानले जनाएको छ ।

सूचना‌अनसार मातृभाषामा पठाएका कविताको नेपाली अनुवाद भने अनिवार्य हुनुपर्नेछ । यस्तै कविता पूर्णतः मौलिक तथा राष्ट्रिय कविता महोत्सव–२०८१ सम्पन्न नभएसम्म कुनै पनि छापा तथा विद्युतीय माध्यमबाट प्रकाशित गर्न पाइने छैन । साथै, म्याद नाघी आएका तथा तोकिएको मापदण्डविपरीत रहेका कवितालाई महोत्सवको मूल्याङ्कनमा समावेश गरिने छैन ।

कविता पठाउँदा कविहरूले आफ्नो प्रदेशसहितको ठेगाना खुलाई हालसालै खिचिएको एकप्रति पासपोर्ट साइज फोटो र सम्पर्क नम्बर अनिवार्य उल्लेख गर्नुपर्नेछ सूचनामा उल्लेख गरिएको छ ।

प्राप्त कविताहरूमध्येबाट उत्कृष्ट १० कवितालाई असार ९ गते आयोजना हुने प्रतिष्ठानको ६७औं वार्षिकोत्सवमा ३० हजार रुपियाँसहित कदरपत्र प्रदान गरिने र कविता kavitamahotsav2081@gmail.com मा जेठ २२ गतेसम्म पठाउन सकिने आयोजकले जानकारी दिएको छ ।

समकालीन नेपाली साहित्य क्षेत्रका सक्रिय साहित्य सर्जक हेटौँडा उपमहानगरपालिका-४ निवासी किशन पौडेल कविता, कथा, गजल, मुक्तक, हाइकु आदि लेखनमा कलम चलाउनुहुन्छ । लघुकथा चौतारी मकवानपुरका संयोजक पौडेलको हालसालै लघुकथा सङ्ग्रह ‘अंतर्दृष्टि’ प्रकाशन भएको छ । भारतबाट प्रकाशित यस पुस्तक नेपालीमा समेत अनुवाद भइसकेको छ भने बङ्गाली र आसामी भाषामा समेत प्रकाशन भएर देशबाहिरका पाठकहरूले अध्ययन गरिरहनु भएको छ । यस सङ्ग्रहभित्र ३८ लघुकथाहरु समावेश छन् जसमा राजनीति, धर्म, मानवीय आकाङक्षालगायतका विषयवस्तुहरूको प्रचुरता पाइन्छ । हालसालै रामहरी-देबु सम्मान २०८० ले सम्मानित उहाँका हिन्दी भाषामा लिखित लघुकथा सङ्ग्रह ‘अंतर्दृष्टि’ मा सङ्ग्रहित केही लघुकथाहरू प्रस्तुत गरिएको छ ।

३ लघुकथाहरू
१
आशीर्वाद

उसे ऊपर पहुँचना था। उसने एक आशाजनक चाकरी की सीढ़ी देखी। अपना सिर झुका कर बोला-
‘प्रभु! मेरे लिए अवसर का द्वार खोल दीजिए।’
‘ठीक है ऊपर चढ़ लो ।´

उसे मालिक का आशीर्वाद मिल गया । वह अपने विवेक पर लगाम लगाकर एक सीढी ऊपर चढ़ गया।
ऊपर उसने मीठे अंगूरों का एक गुच्छा देखा और लालच का लंबा हाथ बढ़ाकर कहा-
‘जनाब मुझे वहाँ तक पहुँचना है!’
‘पकड़ लो हाथ।’
उसने चापलूसी की रस्सी पकड़ी और ऊपर चढ़ गया।
ऊपर जाकर वह जीवन के रंग-बिरंगे सपने देखने लगा। ऊँची उड़ान भरने की चाहत में अपने महत्वाकांक्षी पंखों को फड़फड़ाते हुए बोला – ‘महोदय! मुझे शिखर पर पहुँचना है, कृपा करें।’
-‘बेशक!’
उसे आशीर्वाद मिला।
वह अपनी निष्ठा को रौंदते हुए शिखर पर पहुँच गया।

वहाँ उस जैसे अवसरवादी अपनी नैतिकता को दाँव पर लगा रहे थे।
उसने पूछा – मालिक ‘अब मैं क्या करूँ?’
-‘दे दो बलिदान।’
उसने अपनी नैतिकता का बलिदान किया और अवसर की खिड़की से अन्दर कदम रखकर ईमान का दरवाजा बन्द कर लिया।
ऊँचे शीशमहल के भीतर धीरे-धीरे उतरते हुए उसने शीशे में अपना चेहरा देखा। स्वाभिमान का सिर नहीं था।
°°°
२
मृत्यु का भय

डॉक्टर ने ब्लड-रिपोर्ट देखने के बाद उसके चेहरे को गंभीरता से निहारा और कहा-
‘तुम्हें ब्लड कैंसर है। यहाँ इलाज संभव नहीं है। जल्द से जल्द किसी अच्छे अस्पताल में जाकर अपना इलाज करवाओ।’

डॉक्टर के इस सुझाव और खून की रिपोर्ट के बारे में जानकार वह चिंता में पड़ गया। उसके होंठ, मुँह और तालू अचानक सूख गए। हाथ-पैर धीरे-धीरे सुन्न पड़ने लगे। यह उसके लिए अकल्पनीय था।

दो-चार दिन पहले शरीर में हल्का दर्द महसूस होने पर वह फुल बॉडी चेकअप कराने के इरादे से पास के एक निजी अस्पताल में गया था। उसे उम्मीद नहीं थी कि ऐसी अकल्पनीय रिपोर्ट आएगी।

वह अपनी रिपोर्ट लेकर सोच में डूबा हुआ अस्पताल से निकलकर सड़क पर आगे बढ़ने लगा। सुबह जिस जोश और उत्साह के साथ घर से निकला था, अब वह नहीं था। उसके हाथ-पैर थके हुए थे।

घर के नन्हे-मुन्नों को याद कर उसका मन उदास हो उठा। मरने के बाद उनकी देखभाल कौन करेगा? पत्नी घर कैसे चलाएगी? शादी हुए अभी पाँच साल ही हुए हैं। इसी तरह की निराशा भरी बातें सोचता हुआ वह किसी तरह घर तक पहुँचा।

बच्चे एक-दूसरे के गले लगकर खुशी से झूम उठे, ‘पापा आ गए… पापा आ गए।’
‘क्या हुआ आपको?’ पत्नी ने आश्चर्य से पूछा परंतु वह कुछ नहीं बोल पाया और जाकर कुर्सी पर चुपचाप बैठ गया। उसे अपनी आँखों के सामने साक्षात मृत्यु नजर आ रही थी और भय के बादल उसके आसपास मँडराने लगे। अपनी देह में उसे असहनीय पीड़ा महसूस हो रही थी।

तभी उसके मोबाइल की घंटी बजी। उसे उठाने की हिम्मत भी नहीं कर पा रहा था । दो-तीन बार घंटी बजने पर आखिरकार उसने मोबाइल उठाया ।

‘नमस्ते! मैं लाइफ केयर हस्पिटल से बोल रहा हूँ। क्षमा करें, आप जो रिपोर्ट ले गए थे वह भूलवश बदल गई थी।`
°°°
३
रहस्य के परदे

देखते-देखते ही सोमनाथ ने महँगी गाड़ी खरीद ली और शहर में आधुनिक दो मंजिला मकान भी बनवा लिया था।
मैं उसका रहन-सहन देखकर आश्चर्यचकित था। उसकी शानोशौकत बिल्कुल अलग हो चुकी थी।
कुछ साल पहले तक हमदोनों एक ही मकान में डेरा लेकर साथ ही रहा करते थे। उनकी और मेरी नौकरी में वेतन भी एक ही जैसा था। सस्ते कपड़े और रूखा-सूखा खाकर भी हम सन्तुष्ट थे।
देखते-देखते वह समृद्धि के शिखर पर पहुँच गया। तरक्की लेकर अब एक बड़ा अधिकारी भी बन चुका था।
तनख्वाह मिलती है पर बचत नहीं हो पाता है। घर-दफ्तर का जीवन बड़ी कठिनाई से गुजर रहा है।
दोस्त सोमनाथ इतनी अमीरी के शिखर तक कैसे पहुँचा होगा? उसके असाधारण जीवन को देखकर मुझे ताज्जुब हो रहा था।
एक दिन उसने मुझे एक महँगे रेस्टोरेंट में डिनर पर आमंत्रित किया। उसकी वेशभूषा, हावभाव अजीब से लग रहे थे। मेंने अपनी मन की बात और जिज्ञासा उसके सामने रखी।
‘दोस्त, मुझे भी इस तरक्की का रहस्य बताओ ताकि मेरी हालत भी सुधर जाए।’
वह मेरे कान के पास आया और गर्व से बोला-
‘ये सभी उपलब्धियाँ मैंने अपने तीन अभिन्न मित्रों की मदद से हासिल की है।’
मेंने उत्सुकता से मित्रों का नाम पूछा। वह कह रहा था-
‘चाकरी, चापलूसी और भ्रष्टाचार।’

कहर गजल सङ्ग्रह, खुसी लघुकथा सङ्ग्रह, विश्व लघुकथा सङ्ग्रह (हिन्दी र बङ्गाली) लेखिसक्नु भएका उहाँको मुक्तक सङ्ग्रह अन्तरध्वनी प्रकाशोन्मुख रहेको छ । उहाँका संयुक्त गजल सङ्ग्रह हैसियत र संयुक्त कविता सङ्ग्रह अभिव्यञ्जना प्रकाशन भएका छन् । साहित्य सङ्गम, मातृभूमि साहित्य समाजलगायत संस्थामा आबद्ध भइसक्नु भएका उहाँका विभिन्न पत्रपत्रिकामा प्रशस्त फूटकर रचनाहरू प्रकाशित छन् ।

मकवानपुरका महिला साहित्यकारहरुको संस्था आँचल साहित्य कला पुञ्जले विभिन्न ९ जना व्यक्तित्वलाई सम्मान गरेको छ । शनिबार बिहान हेटौँडामा एक समारोहका बीच नवप्रतिभा सम्मानबाट स्वस्तिका बानियाँ, ईश्वर लम्साल स्मृति पत्रकारिता पुरस्कारबाट सरिता शशी, तुलसीमाया श्रेष्ठ युवा प्रतिभा पुरस्कारबाट दीपक गौतमलाई सम्मान गरिएको छ ।

यस्तै आँचलले प्रतिभा धिताल छन्द सम्मानबाट नुवाकोटकी सुमित्रा सुमी, टीकादत्त–मायादेवी–कुलकुमारी साहित्य सम्मानबाट पोखराकी प्रभा बराल, अप्सरा तिमल्सिना स्मृति साहित्य सम्मानबाट डा. नेत्र एटम सम्मानित हुनुभएको छ । यस्तै आँचल सम्मान–२०८० बाट हरिवंश भेटुवाल, बालकुमारी–जगन्नाथ भेटुवाल स्मृति साहित्य सम्माबाट रेनुका जिसी र मंगलादेवी श्रेष्ठ बाल प्रतिभा सम्मानबाट प्रसिद्धी लामिछाने सम्मानित हुनुभएको छ ।

आँचलकी अध्यक्ष भावना सापकोटाको अध्यक्षता तथा जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका प्रमुख ललित घलानको प्रमुख आतिथ्यमा सम्मान समारोह भएको हो । सम्मानित साहित्यकारहरुले सम्मानपछि रचना वाचन समेत गरेका थिए । आँचलले वृहत साहित्यिक तथा साँस्कृतिक कार्यक्रमअन्तर्गत कविता, गजल र मुक्तक वाचनको कार्यक्रम समेत राखेको छ । यस्तै समकालीन नेपाली साहित्यमा लैंगिक चेतसम्बन्धी बहसका साथै अन्तरविद्यालयस्तरीय एकल गायन प्रतियोगिता समेत आयोजना हुँदैछ ।

१५ बैशाख, मकवानपुर
नवसाहित्य अनलाइन । काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) ले कविता सङ्ग्रह ‘अश्र’ सार्वजनिक गर्नु भएको छ । शुक्रबार जन्मदिनको अवसरमा सार्वजनिक कवितासङ्ग्रहभित्र १ सय ९५ कविताहरू रहेका छन् ।

सङ्ग्रहको पहिलो खण्डमा प्रेम, दोस्रोमा प्रेम–वियोग, तेस्रोमा राजनीति र चौथोमा दर्शनसम्बन्धी छोटा–छोटा कविता समावेश भएका छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा शुक्रबार पुस्तकको तस्बिर सार्वजनिक गर्दै मेयरले जन्मदिनको शुभकामना दिने सबैलाई धन्यवादसमेत दिनु भएको छ ।

पुस्तकमा हरेक पृष्ठमा कवितासँग मिल्दा स्केच समेत समावेश गरिएका छन् । यस पुस्तकलाई बुकहिल पब्लिकेसन प्रालिले प्रकाशन गरेको हो । पुस्तकका सम्बन्धमा बुकहिल प्रकाशनका भुपेन्द्र खड्काले मेयर बालेन शाहको कवि अवतार ‘अश्र’ बाट पदार्पण भएको उल्लेख गर्नु भएको छ । ६ सय ६६ रुपैयाँ मूल्यको यस पुस्तक शनिबारदेखि बजारमा उपलब्ध हुने बालेनले सामाजिक सञ्जालबाट जानकारी दिनु भएको छ ।

११ बैशाख, मकवानपुर
नवसाहित्य अनलाइन ।
मकवानपुर । आँचल साहित्य कला पुञ्ज, मकवानपुरले विद्यालयस्तरीय एकल गायन प्रतियोगिता गर्ने भएको छ । हेटौँडा उपमहानगरपालिकाको सहयोगमा चैत १५ गते शनिबार एकल गायन प्रतियोगिता हुने भएको हो ।

वृहत् साहित्यक साँस्कृतिक कार्यक्रमसहित हुने गायन प्रतियोगितामा जिल्लाभित्रका सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयमा कक्षा १ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीहरुले सहभागिता जनाउन सक्ने अध्यक्ष भावना सापकोटाले जानकारी दिनु भएको छ ।
प्रतियोगीहरुले नेपालीपन झल्किने, सन्देशमूलक स्वदेशगान तथा आधुनिक गीत गाउनु पर्ने उहाँले बताउनु भएको छ । प्रतियोगितामा एउटा विद्यालयबाट २ जना विद्यार्थीहरुले सहभागिता जनाउन सक्ने प्रतियोगितामा सहभागिताका लागि बैशाख १२ गते बिहीबारसम्म नाम दर्ता गराइसक्नुपर्नेछ ।

विजेताहरू प्रथम, द्वितीय, तृतीय र सान्त्वना हुनेले क्रमशः ८ हजार, ६ हजार, ४ हजार र २ हजार रुपैयाँसहित प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछन् भने प्रतियोगितामा गायनका साथसाथै स्रष्टा सम्मान, बहस र रचना वाचन कार्यक्रमसमेत हुनेछ ।

८ बैशाख, मकवानपुर
नवसाहित्य अनलाइन । साहित्य सङ्गम मकवानपुरले वर्ष २०८० भित्र पुस्तक प्रकाशन गराएका लेखकहरूलाई एकै मञ्चमा सम्मान गरेको छ ।
सम्मानित स्रष्टाहरूको पुस्तक र नामावली यसप्रकार रहेको छः
१) माटोको मोह- तुलसी घिमिरे
२) महाकाश- मुना अर्याल
३) अकिञ्चनका आर्तहरू- देवराज खरेल
४) घुम्दै फिर्दै- जनार्दन खनाल
५) अनुत्तरित प्रश्न- समीर पाख्रिन
६) जुनेली- पुरूषोत्तम आचार्य
७) बैङ्किङ क्षेत्रमा बढेका पाइलाहरू- सुदर्शन अधिकारी
८) अन्तर्दृष्टी- किशन पौडेल
९) व्यथाभित्रको कथा- श्यामप्रसाद श्रेष्ठ
१०) म कथा भन्छु नि ल- सिएम रिमाल
११) हार्न नसक्ने मान्छे म- गणेशकुमार तिमल्सिना
१२) प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरण- उदिम पन्त
१३) पल्लवित पाइला- कृशु अर्याल
१४) मेकिङ इट इजी- आदर्श पौडेल

साहित्य सङ्गमका उपाध्यक्ष सानु खनालले स्वागत गर्नु भएको कार्यक्रममा कान्छी स्रष्टाका रूपमा अनुशुया खनालले बालोरी छन्दको कविता वाचन गर्नुभयो । राजबहादुर बुढा, राजकुमार चौधरी, एलिजा ढकाल, ऋषिराम पाण्डे, स्वस्तिका दाहालले कविता वाचन गर्नु भयो भने मसान उपासक, देवराज तिवारीले र देवराज खरेलले गजलका साथै सुबास सजलले मुक्तक वाचन गर्नुभयो । सम्मानित स्रष्टाहरूले रचना वाचन तथा मन्तव्य राख्नु भएको कार्यक्रममा सर्जक सञ्जाल मकवानपुरका संयोजक निमेष निखिलले कार्यक्रम आयोजकहरूले समय व्यवस्थापन र उद्देश्यअनुरूप कार्यक्रमलाई छोटो छरितो बनाउनु आग्रह गर्दै सम्मानित स्रष्टाहरूलाई शुभकामना दिनुभयो ।

प्रमुख अतिथि नवराज शर्मा तिमल्सिनाले पुस्तक प्रकाशन गराएका स्रष्टाहरूलाईज्ञ सम्मान गर्ने परम्पराले अन्य पुस्तक लेखन र प्रकाशनमा हौसला मिल्ने जानकारी दिनुभयो ।

सभाध्यक्ष तथा सङ्गमका अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले सम्मानित स्रष्टाहरूलाई सम्मान गर्ने अघिल्लो कार्यसमितिदेखिको परम्पराले निरन्तरता पाएको, सम्मान कार्यक्रमलाई हेटौँडा १८ का लक्ष्मण भुजेलले आर्थिक सहयोग गर्नु भएको, लेखक गणेशकुमार तिमल्सिनाले ५० प्रति पुस्तक सहयोग प्रदान गर्नुभएको बताउनुभयो । यस्तै उहाँले विधान संशोधनका क्रममा रहेको बताउँदै हालको कार्यसमितिमार्फत् सहयोग सङ्कलन गरिएको रू. ४ लाख ५० हजार रुपैयाँ साइराम बचत तथा ऋण सहकारी संस्थामा बचत गरिएको जानकारी दिनुभयो ।

५ चैत्र, मकवानपुर
नवसाहित्य अनलाइन । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरको आयोजनामा वक्तृत्वकला प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ । ३१औँ पारिजात स्मृति दिवसको सन्दर्भमा ‘नेपालको सामाजिक रूपान्तरणमा राजनीतिक आन्दोलनको भूमिका’ विषयक खुला वक्तृत्वकला प्रतियोगिता कार्यक्रममा आकाङ्क्षा निरौला प्रथम, कृतिका लौडारी द्वितीय, सुनिल न्यौपाने तृतीय र प्रियान्सु पोखरेललाई सान्त्वना स्थान मिलेको हो । बालजागृति इङ्लिस सेकेण्डरी स्कुलमा कक्षा ५ मा अध्ययनरत युगेश ढकालले नगद राशी ५०० सहित प्रोत्साहन पुरस्कार प्राप्त गर्नुभयो ।
प्रथम, द्वितीय, तृतीय, सान्त्वना स्थान प्राप्त गर्न सफल वक्ताहरूलाई क्रमशः ८ हजार, ६ हजार, ४ हजार, २ हजार नगदसहित प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा हेउनपा १० नं. वडा सदस्य तथा कार्यपालिका सदस्य साधना श्रेष्ठ, हेउनपा १० नं. वडाका जनप्रतिनिधिहरू गोमा सुनुवार, ईश्वर प्रसाद मैनाली, साहित्यसेवी मुक्ति गोविन्द वैद्य, साहित्यकारहरू देवराज खरेल, सुदर्शन अधिकारी, रमेशमोहन अधिकारी, शम्भुप्रसाद बाँसकोटा, जनार्दन खनाल, इन्द्र नेपाल, छवी अनित्य, डि.बि. बर्तौला, सानु खनाल, मञ्जु खरालको आतिथ्यता रहेको कार्यक्रममा देवराज तिवारी (गजल), शान्ति प्रियवन्दना (कविता), संप्रस पौडेल (व्यङ्ग्य कविता), अमृता लामिछाने (मुक्तक),जनार्दन खनाल, ऋषिराम पाण्डेयले आ-आफ्ना रचनावाचन गर्नुभएको थियो ।

बागमती प्रदेशका प्रथम मुख्य मन्त्री डोरमणी पौडेलको प्रमुख अतिथि तथा आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरकी अध्यक्ष भावना सापकोटा सभाध्यक्ष रहनुभएको कार्यक्रममा हेटौँडा उपमहानगरपालिका १० नं. वडा अध्यक्ष फुर्वा दोर्जे तामाङ तथा आँचल साहित्य कला पुञ्जमकवानपुरकी सल्लाहकार पुर्णकला घिमिरे विशिष्ट अतिथि रहनु भएको थियो । कार्यक्रममा घनश्याम घिमिरे, निरा शर्मा र श्रवण बर्तौला निर्णायकको भूमिका निर्वाह गर्नु भएको थियो ।

हेटौँडा उपमहानगरपालिका १० नं. वडा कार्यालयको आर्थिक सहयोगमा आयोजित कार्यक्रममा १८ प्रतियोगीहरूको सहभागिता थियो । संस्थाका सदस्य एलिजा पुडासैनीले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको सो कार्यक्रमलाई भवानी तिमल्सिना न्यौपानेले सहजीकरण गर्नुभएको हो ।